Thị trường Việt: Lúa gạo bị lấn át bởi thực phẩm công nghiệp

So sánh hai năm 2002 và 2012, tổng chi tuyệt đối cho gạo giảm 4% trong khi chi cho thịt và sữa tăng gấp đôi.
Viêt Nam được biết đến là nước có nền nông nghiệp phát triển, có sản lượng gạo xuất khẩu lớn trên thế giới, thế nhưng thị trường tiêu thụ gạo trong nước lại không được tốt vì tâm lý người Việt thời nay "chán cơm thèm phở" hiện đang phổ biến rất nhiều. Mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người hiện đang giảm rõ rệt, từ 150kg/ năm xuống 135kg/năm trong năm 2012, và tính đến tương lai 2030 sẽ giảm xuống 90-110kg/năm theo World Bank dự đoán. 
 
“Việt Nam hiện đang ở giai đoạn đầu của quá trình thay đổi cơ cấu tiêu thụ lương thực thực phẩm, cả về cơ cấu chi tiêu và cách thức mua sắm”, báo cáo “Chuyển đổi Nông nghiệp Việt Nam: Tăng giá trị, giảm đầu vào” của Ngân hàng Thế giới (World Bank) cho biết.
 

 
Từ ngàn xưa, gạo luôn được xem là lương thực chủ yếu của người châu Á nói chung và người Việt Nam nói riêng. Tính bình quân lượng gạo tiêu thụ trong cả nước Việt Nam theo đầu người hằng năm luôn có đợt tăng trưởng nhất định, tăng từ 109 kg (1990) lên trên 150 kg vào giữa những năm 2000.

Nhưng kể từ năm 2008, xu thế này đã bị đảo ngược. Với sự hiện đại hóa và tăng trưởng của ngành công nghiệp trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, các sản phẩm công nghiệp như thức ăn nhanh, thực phẩm đông lạnh, chế biến sẵn... đang dần dần lấn át các sản phẩm nông nghiệp truyền thống như gạo. Mức tiêu thụ bình quân đầu người hiện nay đang giảm và con số tuyệt đối có vẻ đã đạt mức đỉnh và bắt đầu đi xuống. Năm 2012, tiêu thụ gạo/người ở Việt Nam còn 135 kg/người/năm.

Trong thập kỷ vừa qua mức tiêu thụ thịt (nhất là thịt lợn), sữa và trứng đã tăng rất mạnh với tốc độ tăng nhanh hơn tất cả các nước trong khu vực. Mức tiêu thụ cá và các sản phẩm chế biến khác cũng tăng mạnh.

So sánh hai năm 2002 và 2012, tổng chi tuyệt đối cho gạo giảm 4% trong khi chi cho thịt và sữa tăng gấp đôi.

Tại Việt Nam, quá trình thay đổi khẩu phần ăn uống không chỉ diễn ra trong nhóm dân số giàu có mà diễn ra cả trong nhóm người nghèo nhất trong xã hội.

Trong tất cả các nhóm, trừ nhóm nghèo nhất, chi tiêu cho sản phẩm chăn nuôi đều cao hơn chi tiêu cho gạo.

Nhóm người nghèo cũng đã có những thay đổi đáng kể theo thời gian do sự phát triển hiện đại hóa hiện nay, nhóm nghèo nhất trong năm 2002 chi trên 48% tổng chi lương thực thực phẩm cho gạo, 18% cho thịt và 9% cho hải sản, nhưng tính trong năm 2012 thì họ chỉ chi 33% cho gạo, 28% cho sản phẩm chăn nuôi và 11% cho hải sản, con số này thậm chí còn thay đổi theo chiều hướng giảm sản lượng gạo vào năm 2016 và được dự đoán trong tương lai sẽ tiếp tục giảm.

Trong khi đến cả nhóm nghèo nhất cũng thay đổi khẩu phần ăn, giảm tiêu thụ gạo, ngành gạo Việt Nam 30 năm qua vẫn chỉ tập trung vào 2 chữ duy nhất – “Sản lượng”.

Chất lượng gạo của Việt Nam bị giảm thấp do quá chú trọng đến sản lượng xuất khẩu mà bỏ quên đi chất lượng sản phẩm, vì thế thị trường xuất khẩu luôn chỉ tập trung vào phân đoạn thấp, phụ thuộc nhiều vào 1 thị trường chính đó là Trung Quốc, điều này gây ra nhiều điểm hạn chế của thị trường xuất khẩu gạo Việt.

“Khi những thị trường xuất khẩu này gặp khó khăn, lập tức tạo sức ép giảm giá lên toàn bộ thị trường nội địa, gây thiệt hại cho các thành phần trong chuỗi sản xuất lúa gạo trong nước, đặc biệt là người nông dân”, Bộ Công thương mới đây cho biết.

Đến lúc cần những thay đổi hợp lý để vực dậy nền nông nghiệp nước nhà. Tốc độ tăng trưởng đang giảm sút nghiêm trọng, nông nghiệp đang rất dễ bị thiệt hại bởi các ảnh hưởng từ thời tiết và môi trường. Để có thể vượt qua những thách thức này cần những chính sách và biện pháp kịp thời cứng rắn và mạnh mẽ mới có thể đảm bảo được tăng trưởng nông nghiệp trong tương lai cũng như đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của người dân một cách tốt hơn.
 
                                                                                         Theo Tri Thuc Tre

Tạo bởi Nguyễn Oanh vào lúc 14:04:32 12-01-2017

Tin tức cùng thể loại