Lương tối thiểu tại Việt Nam và những vấn đề nhức nhối xung quanh

Thực tế các doanh nghiệp có trả lương cao hơn mức lương tối thiểu vùng, thu nhập bình quân qua số liệu nắm được là từ 4 – 5 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, với mức này thì người lao động vẫn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
Người lao động tại Việt Nam vẫn than khổ vì thu nhập không đủ sống trong khi đó Việt Nam lại là  quốc gia có xu hướng tăng lương tối thiểu cao nhất khu vực, gần 14%, điều này thật khó lí giải.

Để khảo sát tình hình trên, một chuyên gia đã nhận định tại đại hội "Phát triển các loại thị trường trong nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế"  theo bảng số liệu của World Bank, lương tối thiểu của Việt Nam đang có mức tăng cao nhất khu vực. 



Theo số liệu trên, Việt Nam có mức tăng còn cao hơn Trung Quốc và Indonesia. Một điều thật đáng mừng. Thế nhưng số liệu là một chuyện, thực tế thì người lao động tại Việt Nam vẫn đang "kêu trời", vì lương cơ bản của họ không đủ sống. 

Ông Lê Đình Quảng, Phó Trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho biết hiện mức lương tối thiểu vùng của năm 2016 mới chỉ đáp ứng được khoảng 80% nhu cầu sống tối thiểu. Còn sang đến năm 2017, mức đề xuất tăng thêm là 7,3% thì có thể đáp ứng được từ 93 – 94% cho người lao động.

Thực trạng xảy ra đó là gốc lương tối thiểu của Việt Nam trong khu vực vẫn còn khá thấp, vì thế dù tỷ lệ gia tăng cao nhưng nếu so với các nước trong khu vực vẫn còn kém xa. Hiện tại mức lương tối thiểu của Việt Nam chỉ cao hơn Lào, Campuchia  nhưng lại thấp hơn rất nhiều nước khác như Thái Lan, Malaysia, Singapore hoặc Trung Quốc. 

Theo đó, gốc lương tối thiểu của Việt Nam trong khu vực là thấp. Hiện mức lương này chỉ cao hơn Lào, Campuchia và thấp hơn hầu hết các nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia, Singapore hay Trung Quốc. Do đó, việc tăng lương tối thiểu hàng năm là để đáp ứng được cuộc sống cho người lao động, ông Quảng chỉ ra.

Thực tế thì các doanh nghiệp trả lương cao hơn mức lương tối thiểu vùng, bình quân luôn là 4, 5 triệu đồng/ tháng, thế nhưng với mức lương như vậy vẫn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống của người lao động.

Ông Quảng cũng cho biết thêm, theo khảo sát của Tổng Liên đoàn, thì thực tế các doanh nghiệp có trả lương cao hơn mức lương tối thiểu vùng, thu nhập bình quân qua số liệu nắm được là từ 4 – 5 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, với mức này thì người lao động vẫn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
 
Vì thế nhiều người lao động phải làm thêm ngoài giờ để bù đắp cho khoản thiếu hụt đó để trang trải cuộc sống của họ. Theo một cuộc khảo sát có đến 97% người lao động muốn làm thêm giờ. Một con số không nhỏ, điều này cho thấy nếu cuộc sống họ đầy đủ, không phải lo nghĩ nhiều về miếng cơm manh áo thì họ sẽ không có nhu cầu làm thêm ngoài giờ, vì 8 tiếng làm việc mỗi ngày đã là quá vất vả.
 


Ông Nguyễn Quang Đồng, chuyên gia chính sách công độc lập lại chỉ ra một góc nhìn khác, mà theo đó, các bên liên quan đang “cãi nhau một cách vô ích” hàng năm vào kỳ tăng lương.
 
Dẫu biết là mức lương tối thiểu hằng năm tạo Việt Nam là quá thấp, cần phải cải thiện để ổn định mức sống tối thiểu của người lao động. Nhưng nếu nhìn rộng ra thì có rất nhiều vấn đề xung quanh việc tăng lương tối thiểu các vùng.

Theo đó, ông chỉ ra các tranh cãi đang xoáy vào việc buộc doanh nghiệp phải đẩy mức lương cao hơn, nghĩa là doanh nghiệp phải chịu trực tiếp toàn bộ các chi phí liên quan đến người lao động. “Điều này là vô lý!” – ông Đồng bức xúc nói.

Bởi phúc lợi của một người sẽ bằng: Thu nhập – Chi tiêu cơ bản (nhà cửa, ăn uống, giáo dục, y tế, giải trí).

Các bên bảo vệ công nhân đều nói rằng mức tối thiểu đó không đảm bảo, nhưng bản thân các chi phí giáo dục, y tế công nhân đang bị thiệt thòi, mà phần thiệt thòi đó đến từ chính sách của nhà nước, chứ doanh nghiệp không thể nào đảm trách được.

Một ví dụ điển hình đó là chi phí y tế giáo dục còn quá khắt khe. Người lao động phổ thông chủ yếu là những người từ nông thôn hoặc các vùng sâu vùng xa lên thành phố kiếm kế sinh nhai, phần lớn họ không có hộ khẩu tại đây, vì thế con cái của họ không thể học tại các trường công lập, mà phải chịu thêm một khoản lớn để vào trường tư. Chữa bệnh cũng không có bảo hiểm vì không có hộ khẩu, vì thế phải khám dịch vụ và không được hỗ trợ bởi bảo hiểm y tế. Chỉ mới nhìn sơ lược ta đã thấy họ thiệt thòi hơn khá nhiều so với người bản địa. 

Chuyện điện, nước cũng thể hiện sự bất công. Khảo sát của World Bank cho biết một hộ gia đình nhập cư phải trả 1 số điện trung bình 2.884 đồng, cao hơn so với giá cao nhất trong thang luỹ tiến của một hộ gia đình bản địa (người bản địa phải trả 2.846 đồng nếu dùng trên 400 kwh). Nguyên nhân là những người nhập cư không có hộ khẩu riêng nên không được bắt công tơ điện riêng.

Như vậy, hiện tại đa số người lao động đang phải chịu một mức chi phí cơ bản lớn, trong khi những khoản này vốn được nhà nước hỗ trợ một phần, chỉ là “không bao giờ được đến tay”, dẫn đến việc phúc lợi của nhóm này bị kéo xuống.

Chi phí tăng, kinh tế phát triển, nhưng mức lương tối thiễu cơ bản dù có tăng vẫn không đủ trang trải cuộc sống cho người lao động. Vì vậy việc tăng lương tối thiểu để đảm bảo quyền lợi cho người lao động vẫn chưa phải là biện pháp khả thi để xử lý tình trạng này. Thực tế đã có trường hợp lương tối thiểu của người lao động tăng nhưng thu nhập lại bị giảm đi.

Do vậy đừng than vãn về vấn đề tăng lương hằng năm vì đó là một vấn đề rất khó giải quyết. Cái chính không phải là tăng lương tối thiểu mà hãy nhìn vào các chính sách khác của nhà nước trong vấn đề an sinh xã hội như là chuyện hộ khẩu, các chi phí về giáo dục, y tế, thuế... vì đó chính là vấn đề chính gây ra khó khăn cho cuộc sống của người lao động. 
 
                                                                                           Tri Thức Trẻ

Tạo bởi Nguyễn Oanh vào lúc 14:27:19 05-10-2016

Tin tức cùng thể loại