Doanh nghiệp lách luật, người lao động là người chịu thiệt

Ở không ít doanh nghiệp, người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng hoặc theo một mức cố định không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
Tiền lương luôn là vấn đề đau đầu đối với nhiều cơ quan vì phải đối mặt với nhiều thử thách mà trong đó việc doanh nghiệp "lách" luật để chi trả tiền lương theo hướng có lợi cho mình đã cho thấy Bộ Luật Lao động 2012 đã thể hiện nhiều điểm bất cập. 
 

Cụ thể, theo ông Lê Đình Quảng – Phó ban Quan hệ Lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam), tình trạng doanh nghiệp xây dựng thang bảng lương thành nhiều bậc, tách tiền lương thành nhiều khoản để trốn đóng bảo hiểm xã hội (đóng với mức thấp) diễn ra khá phổ biến. Nhiều doanh nghiệp đang tồn tại 03 loại lương: lương tham gia bảo hiểm xã hội và giải quyết chế độ chính sách, lương để quyết toán thuế, lương thực chi cho người lao động. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý, kiểm tra chính sách tiền lương đối với các doanh nghiệp.

Mức lương luôn là mối quan tâm hàng đầu của người lao động, nhưng vì thế nhiều doanh nghiệp lại lợi dụng mối lo này nhằm đưa ra các chính sách, quy định tiêu chuẩn nâng lương, điều kiện hưởng trợ cấp, phụ cấp, tiền thưởng nhằm tiết kiệm tối đa và đạt được nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, thậm chí còn lách luật một cách cực tinh vi. Điều này gây ra khá nhiều khó khăn cho người lao động, tập thể lao động.

Ở không ít doanh nghiệp, người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng hoặc theo một mức cố định không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Khoản 1, Điều 91 Bộ Luật Lao động 2012 xác định: “Mức lương tối thiểu là mức thấp nhất trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất, trong điều kiện lao động bình thường và phải bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ” và mức lương tối thiểu vùng hàng năm là do Chính phủ công bố. Song, hiện nay, mức lương tối thiểu vùng[1]chỉ mới đáp ứng được khoảng trên 80% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ. Như vậy, dưới góc độ pháp chế, bản thân chính cơ quan nhà nước đã không tuân thủ quy định của pháp luật.

Hiện tượng phổ biến là một số doanh nghiệp đã buộc người lao động phải làm ngoài giờ nhưng vẫn giữ nguyên lương và không trả thêm khoảng này cho người lao động.
 
Tình trạng doanh nghiệp trốn tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế cũng xảy ra thường xuyên, tính chất hợp đồng lao động của những công việc thường xuyên từ 12 tháng trở lên nhưng các doanh nghiệp chỉ ký hợp đồng lao động có thời hạn dưới 3 tháng. Nhiều doanh nghiệp còn sử dụng chiêu trò tuyển dụng thử việc 3 tháng, sau đó hết thời hạn thì báo là không nhận, vừa tránh được tiền bảo hiểm, vừa tận dụng được sức lao động triệt để, vì người lao động trong thời gian thử việc sẽ luôn cố gắng thể hiện năng lực thật tốt để được chọn vào làm chính thức, vì thế năng suất làm việc luôn cao và hiệu quả.
 


Một số doanh nghiệp ký hợp đồng dịch vụ thay cho hợp đồng lao động để trốn đóng BHXH. Trong một số các doanh nghiệp xây dựng, hợp đồng thầu lao động được thay cho hợp đồng cho thuê lại lao động nên đã không đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Trên thực tế việc giao kết hợp đồng lao động còn sơ sài, thiếu nhiều nội dung như: công việc phải làm, hình thức trả lương, các khoản phụ cấp, an toàn vệ sinh lao động và điều kiện làm việc,...

Việc quy định NSDLĐ có thể cho NLĐ thôi việc vì lý do kinh tế hiện nay đang bị nhiều DN lợi dụng. Ngoài ra, DN còn lợi dụng quy định này để cho NLĐ thôi việc để tránh phải lập phương án sử dụng lao động và không phải thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh.

Có tình trạng người lao động lừa dối doanh nghiệp bằng việc cung cấp văn bằng, chứng chỉ giả mạo. Tuy nhiên pháp luật lao động lại chưa có quy định về việc xử lý đối với các trường hợp này.

Do đó thị trường việc làm hiện nay còn rất nhiều rối ren cần được xử lý triệt để, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động và doanh nghiệp nước ta. 

Còn theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Phạm Minh Huân, hiện nay, cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp còn cứng nhắc và thiếu linh hoạt (chủ yếu dựa trên quy định tiền lương tối thiểu do Chính phủ quy định hàng năm và thang bảng lương) dẫn đến tình trạng năng suất, chất lượng lao động chưa cao.

Do pháp luật không ghi nhận giới hạn của từng khoản tiền người sử dụng lao động chi trả người lao động, để hợp lý hóa các khoản chi, doanh nghiệp thường xây dựng một loạt các loại phụ cấp và trợ cấp với tổng mức hưởng cao hơn nhiều lần so với tiền lương người lao động được hưởng. Một số doanh nghiệp quy định tiêu chuẩn nâng lương, điều kiện hưởng trợ cấp, phụ cấp, tiền thưởng và cách thưởng hàng tháng, quý, năm cũng rất phức tạp, khó khăn cho người lao động và tập thể lao động thụ hưởng, theo dõi và giám sát thực hiện.
 
Các quy chế về lương do doanh nghiệp tự ban hành và không trình báo lên các cơ quan quản lý nhà nước, vì thế mặc dù hệ thống thang, bảng lương do doanh nghiệp đặt ra có nhiều bậc nhưng lại không chính thức và người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo, điều này gây khó dễ cho người lao động.

Từ những thực tiễn này, Thứ trưởng Phạm Minh Huân cho rằng, cần quy định rõ về phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác, các khoản hỗ trợ, trợ cấp, khuyến khích.
 
Vì thế luật tiền lương tối thiểu cần sớm được ban hành để có thể quản lý dễ dàng hơn thị trường lao động và việc làm hiện nay đang khá là phức tạp và nhiêu khê.
 
                                                                                                      Theo VOV

Tạo bởi Nguyễn Oanh vào lúc 11:52:54 30-09-2016

Tin tức cùng thể loại