Công nghiệp Việt Nam cần những bước đột phá mới

Không thể phủ nhận tăng trưởng kinh tế trong suốt một khoảng thời gian dài đã phụ thuộc vào xuất khẩu thô khoáng sản, dầu mỏ và than đá. Nhiều ngành công nghiệp của Việt Nam hoặc chưa được coi trọng, hoặc đầu tư dàn trải, manh mún, tự phát, theo kiểu mạnh ai nấy làm nhưng đến nay vẫn chỉ dừng lại ở gia công, lắp ráp.
Công nghiệp là một trong những nền tảng để phát triển vững mạnh, thế nhưng nền công nghiệp ở Việt Nam đang gặp nhiều hạn chế. Điển hình là chỉ số sản xuất công nghiệp - một trong 3 khu vực có đóng góp quan trọng, quyết định vào sự tăng trưởng của nền kinh tế đang rất thấp, chỉ tăng 7,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều mức tăng 9,8% của 2015, trong khi đó lại còn thua kém rất nhiều mức tăng trưởng 10% trong 2016. 

Theo Tổng cục Thống kê, tính chung trong cả năm 2016, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tăng 7,5% so với năm 2015, thấp hơn nhiều mức tăng 9,8% của năm 2015 và 7,6% của năm 2014 do ngành khai khoáng giảm sút mạnh.



Đặc biệt, trong các ngành công nghiệp, ngành chế biến, chế tạo có mức tăng trưởng 11,2%, đóng góp 7,9 điểm phần trăm vào mức tăng chung; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 11,5%, đóng góp 0,8 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng 7,2%, đóng góp 0,1 điểm phần trăm; ngành khai khoáng giảm sâu ở mức 5,9%, làm giảm 1,3 điểm phần trăm mức tăng chung.

Dù rằng các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng mạnh lên đến 11,2% nhưng lại bị kéo lại bởi sự sụt giảm của các ngành công nghiệp khai khoáng - với mức giảm 5,9%, điều này làm cho toàn ngành công nghiệp 2016 bị sụt giảm tổng thể. Qua đó cũng đã thấy được nền kinh tế Việt Nam còn phụ thuộc khá nhiều vào khai thác tài nguyên, còn những mảng đầu tư chế biến sâu hoặc phát triển công nghiệp nền tảng thì vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Không thể phủ nhận tăng trưởng kinh tế trong suốt một khoảng thời gian dài đã phụ thuộc vào xuất khẩu thô khoáng sản, dầu mỏ và than đá. Nhiều ngành công nghiệp của Việt Nam hoặc chưa được coi trọng, hoặc đầu tư dàn trải, manh mún, tự phát, theo kiểu mạnh ai nấy làm nhưng đến nay vẫn chỉ dừng lại ở gia công, lắp ráp.

Việt Nam hiện tại chỉ tập trung vào một vài ngành công nghiệp khai thác , nhiều lĩnh vực công nghiệp quan trọng chưa được quan tâm đúng mực, Nếu muốn phát triển bền vững thì cần phải tập trung phát triển thêm nhiều ngành công nghiệp khác nữa, phải phân bổ đều để hài hòa, không nên dồn lực vào một ngành dẫn đến mất cân bằng, nên tập trung vào những ngành công nghiệp hỗ trợ vì đó chính là cơ sở để phát triển ngành công nghiệp bền vững, nhanh chóng và hiệu quả cao.

Tuy nhiên, sau 30 năm đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa Việt Nam mới ở giai đoạn bước đầu phát triển công nghiệp hỗ trợ. Trong khi đó, đối tượng chính tạo ra sự phát triển của công nghiệp hỗ trợ được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa - doanh nghiệp tư nhân đã không có được nhiều ưu tiên, ưu đãi như doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), lại càng không có được các cơ chế hỗ trợ phù hợp để có thể tham gia vào chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp FDI như các cam kết đầu tư.

Việt Nam hiện tại chỉ toàn tiếp nhận những công nghệ cũ, ô nhiễm và nhiều nguy cơ từ những nước phát triển khác mà thôi. Nếu không cẩn thận thì Việt Nam sẽ dễ dàng rơi vào sự dịch chuyển công nghệ lạc hậu hoa hồng cao. Việt Nam hiện đang đi sau thời đại và nếu muốn bắt kịp thế giới cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa.

Theo các chuyên gia kinh tế, điểm yếu cũng là thách thức lớn nhất đối với ngành công nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập đó là doanh nghiệp Việt Nam luôn bị động trước những cơ hội và thách thức từ các Hiệp định thương mại tự do mang lại.

Trong khi, hiện mới có khoảng 20% số doanh nghiệp tham gia được vào chuỗi cung ứng toàn cầu; 36% doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất định hướng xuất khẩu. Tỷ lệ này là khá thấp so với con số gần 60% ở Malayssia và Thái Lan.
 
Bối cảnh cạnh tranh được đặt ra cho thấy việc đầu tiên công nghiệp Việt Nam phải thực hiện đó là xác định được chính xác ngành nghề sản xuất, sản phẩm dịch vụ có khả năng cạnh tranh và hiệu quả cao, sau đó lên kế hoạch, chính sách về tài chính, marketing để bán hàng được hiệu quả và tối ưu.

Từ những thực tế đặt ra của việc phát triển nền công nghiệp thời gian qua cũng như năm 2016, Việt Nam cần một mô hình mới cho phát triển công nghiệp, một mô hình phù hợp với điều kiện của một đất nước đang phát triển.
 
Nếu Việt Nam thực hiện được những điều trên, sẽ phát huy được tối đa những thế mạnh của mình về tài nguyên thiên nhiên cũng như nền nông nghiệp lâu đời, đồng thời sẽ cải thiện được các điểm yếu về quy mô, công nghệ và vốn so với các nền kinh tế phát triển trên thế giới đã đi trước trong một thời gian dài.
 
                                                                                                   Theo VOV

Tạo bởi Nguyễn Oanh vào lúc 14:19:03 04-01-2017

Tin tức cùng thể loại